KARBONDİOKSİT (CO2) GAZLI YANGIN SÖNDÜRME
SİSTEMİ TEKNİK ŞARTNAMESİ
KISIM
1-GENEL ŞARTLAR
Teknik şartnamelere ve projelere uygun komple
çalışır durumda bir yangın koruma sistemi için gerekli tüm malzeme ve ekipman
temin edilecek, montajı, as-built projesi ve testleri yapılmış olacak, her
türlü teknik alet ve servis sağlanacaktır.
Sistemi oluşturan cihaz ve aksesuarları
Bayındırlık Bakanlığı elektrik tesisat yönetmeliği genel teknik şartnamelerine
ve uluslararası standartlara (NFPA, BS, VDS, EN) uygun olacaktır.
Yüklenici firma, proje kontrollük merciine
sistemle ilgili detaylı uygulama projelerini, kullanılacak ekipmanın şartnameye
uygunluğu belgeleri dahil gerekli tüm bilgi ve dokümanlarla birlikte
onaylatacaktır.
KISIM 2
- YANGIN ALARM VE SÖNDÜRME SİSTEMİNİN AÇIKLAMASI VE TEKNİK ÖZELİKLERİ:
2.1 Bu yangın tesisatı, projesinde
gösterilen mahallere yerleştirilen yangın alarm ve söndürme panelinde yangın
bölgesini de belirterek haber verecektir. Sistem gerekli ve yeterli sayıda
bölge göstergeli, tamamen elektronik yapıda ve mikro işlemci kontrollü
olacaktır. Alarm sinyali, otamatik yangın dedektörleri (duman ve ısı) ve
yangın ihbar butonları ile verilecektir. Bir alarm durumunda elektronik yangın
alarm kornaları otomatik olarak faaliyete gececektir.
2.2 Yangın alarm ve söndürme
sistemi aşağıdaki fonsiyonları yerine getirecektir.
Söndürme sistemi çift ( çapraz ) alarm zon
ihbarı ile çalışacaktır. Birinci zondan gelen bir yangın ihbarı söndürücü gazın
boşalması için yeterli olmayacak, ikinci zondan da ihbar gelmesi beklenecektir.
Her iki zondan peşpeşe ihbar gelmesi durumunda söndürme kontrol paneli içindeki
zaman ayarlayıcısı (tımer) çalışacak ve ayarlanan gecikme süresinin sonunda gaz
tüpünün elektrikle çalışan ateşleyicisine ( solenoid ) 24
VDC gerilimi göndererek söndürücü gazın boşalmasını sağlayacaktır.
Sistem bütünüyle sürekli olarak izlenecek ,
arızaları kontrol paneli üzerinde sesli ve ışıklı olarak gösterecek .
Güç kaynağı ile ilgili her türlü arızayı
gösterecek.
Bir alarm sinyalinin gelmesi halinde alarm
cihazlarını harekete geçirecek.
Elektrik kesilmesi halinde bakımsız tip aküleri
otomatik olarak devreye sokacak ve sistemin en az 24 saat süreyle çalışmasını
sağlayacaktır
Gaz boşaldı , otomatik / manual konumu , arıza
bilgileri panelde gözlenecektir. Ayrıca oda giriş kapısına konulacak olan
söndürme sistemi durum izleme ünitesi ile gaz boşaldı , otomatik /manual
konumları izlenebilmeli , otomatik/ manual seçici anahtarı ile sistem
otomatik/manual seçimi yapılabilmeli , boşaltma butonu ile manual boşaltma
yapılabilmeli ve uzaktan durdurma butonu ile sistemin gaz boşaltmasını
geciktirebilmeli veya durdurabilmelidir.
2.3 Otomatik ve manual ihbar
cihazları aynı zon bağlantısı içinde kullanılabilecektir.
2.4 Yangın alarm ve CO2 gazlı
söndürme sistemi aşağıdaki ekipmandan oluşacaktır.
· Otomatik
yangın dedektörleri
· Manual
boşaltma ve durdurma butonları
·
Elektronik korna+flaşör
· Yangın
alarm zili
· Söndürme
kontrol paneli
· Yedek
güçkaynağı ( bakımsız tip aküler )
· Söndürme
sistemi durum izleme ünitesi.(Oda giriş kapısına )
· CO2 tüpü
ve aksesuarları
·
Elektrikli , nümatik ve manual ateşleyiciler
· Basınç
sivici
· Nozüller
· İkaz
levhaları
2.5 OTOMATİK YANGIN ALGILMA SİSTEMİ :
Optik Duman Dedektörü :
Dedektörler,
içersinde ışık yayılma prensibine göre (lıght scatterıng ) çalışacaktır.
Dedektör içersinde her 10 saniyede bir yanan ınfrared ışık kaynağı
bulunacak , yangın dumanının yeterli yoğunlukta bu ışığa girmesi ile ışık
kırılarak bir fotosel üzerine düşecek ve alarm aktive olacaktır. Dedektörler
içersine toz girişine karşı korumalı olacaktır. Alarm durumunda hangi
dedektörün alam verdiğini tesbit etmek için her cihazın üzerinde kırmızı renkli
bir led bulunacaktır. Dedektörler BS 5445 ve EN 54 standartlarına uygun
imal edilmiş olacaktır. Onay belgeleri teklifle birlikte verilecektir. Kolay
bakım sağlamak amacıyla ve basit bir itçevir mekanizma hareketiyle dedektör
altlığına takılabilecektir. Altlıklar üniversal tip olacak ve diğer
dedektörlerle de ( iyonizasyon duman ve ısı ) aynı altlık
kullanacaktır.Altlıkta yeralan iki terminal ihtiyaç halinde bir ikaz lambası
gerekli çıkışı sağlayacaktır.Dedektörler tamamen elektronik yapıda olacak ve
hareketli parça içermeyecektir. Dedektörler standart iki telli sistem
bağlantılarına uygun olarak imal edilmiş olacaktır. Onaylar
UL- FM-VDS-LPCB-EN-CE
Manual Boşaltma Butonu :
CO2 söndürme sisteminin manual
olarak aktive edilmesini sağlar. Sarı renkli üzerinde gaz boşaltma butonu
olduğuna dair uyarı bulunan 9cm’lik kare biçiminde bir butondur. Manual
boşaltma butonu iki hareketle aktive edilecek tipte(kapaklı tip ) olacaktır. Onaylar
UL- FM-VDS-LPCB-EN-CE
Manuel Durdurma Butonu :
CO2 söndürme sistemi ikinci seviye alarmını
aldıktan sonra ayarlanabilir bir gecikme süresi sonunda gazı boşaltacaktır.
Durdurma butonu bu gecikme süresini uzatmak veya gaz boşaltmasını
durdurmak için kullanılır.
Söndürme uygulaması yapılan odanın içine ,
rahatça görülebilen ve ulaşılabilen bir yere bir adet konulacaktır. Onaylar
UL- FM-VDS-LPCB-EN-CE
2.7 YANGIN ALARM VE UYARI CİHAZLARI:
Elektronik Korna + Flaşör :
Elektronik yapıda, düşük akım çeken, hem sesli
hem ışıklı uyarı yapan kombine bir cihazdır. Söndürme sistemi uygulaması
yapılan odanın hem giriş kapısı üstüne hem de içersine monte edilecektir.
Yangın söndürme sistemi
panelinin 1. Seviye alarmı alması halinde
aktive olacak, Oda içindeki personeli ve odaya girecek olan personeli
uyaracaktır.
Yangın Alarm Zili :
150 mm çapında , düşük akım çeken , 24 VDC ile
çalışan bir cihazdır. Gaz boşaldı alarmını duyurmak için kullanılır. Onaylar
UL- FM-VDS-LPCB-EN-CE
2.8 SÖNDÜRME KONTROL PANELİ:
Söndürme kontrol
paneli özel olarak gazlı söndürme sistemleri için dizayn edilmiş olacaktır.İki
ayrı zondan yangın ihbar gelmesi halinde panel içindeki zaman ayarlayıcısı
(tımer)çalışacak ve ayarlanan gecikme süresinin sonunda 24vdc gerilimi
elektirikli ateşleyiciye (selonoid) gönderecektir. FM 200 söndürme kontrol
panelinin genel teknik özellikleri aşağıdaki gibi olacaktır. Söndürme kontrol
paneli ithal malı ve BS 5839 kısım 4/EN54-2 standartlarına göre üretilmiş
olacaktır.Kontol panelinin tüm elektronik devreleri bir mikroişlemci tarafından
denetlenecektir.Söndürme kontrol panelinin içersinde 220VAC,50 Hz giriş
gerilimi (240VAC giriş gerilimine göre üretilmiş paneller kabul
edilmeyecektir.) ile çalışan ve sistemi 24VDC ile besleyen bir güç kaynağı
bulunacak, aynı güç kaynağı akü şarj ünitesi ile bakımsız tip aküleri sürekli
şarj edecektir. Yedek enerji kaynağı olarak sistemi 24 saat süreyle besleyecek
olan bakımsız tip aküler için kontrol paneli içersinde yeterli boşluk bulunacaktır.Kontrol
panelinde iki adet standart korna devresi çıkışı ,bir adet iki enversör
kontaklı “ yangın “ rölesi ve tek enversör kontaklı “ arıza “ rölesi çıkışları
bulunacaktır. Kontrol paneli üzerinde bulunan her bir bölge (zon)bir buton
aracılığı ile devredışı ( izole) bırakılabilecektir. Kontrol paneli 1.2 mm
kalınlığında çelik levhadan imal edilmiş bir kabin ve ön yüzü camlı,
kilitlenebilen bir kapak içersine yerleştirilecektir. Panelin tüm gösterge ve
kontrol tuşları camlı kapak arkasında olacak , yetkisiz kişilerin panele
müdahalesi kapak kilitlenerek önlenecektir. Kontrol panelinin kutusu üzerinde
kablo girişlerinin yapılabileceği giriş delikleri bulunacak , kullanılmayan
delikler toz girişini engellemek için plastik tıkaçları ile kapatılmış olacaktır.
Kontrol panelinin zon devreleri , duman ve ısı dedektörleri, manual butonlar ve
alev dedektörleri ile çalışabilecek yapıda olacaktır. Herbir zon için iki adet
kırmızı ikaz lambası (led) bulunacak , bu led’ler bir yangın ihbarı geldiğinde
yanıp sönecek (flashıng) , alarm kornaları susturulduğunda sürekli
yanacaklardır. Her bir zon için bir adet “zon devre dışı butonu” bulunacaktır.
Bu butona basıldığında bir arıza led’i (amber renkli ) sürekli olarak yanacak
ve zonun devredışı bırakıldığını ikaz edecektir. Her bir zon devresi açık ve
kısa devre arızalarını denetleme özelliğine sahip olacaktır. Zonlardaki arıza
hali arızalı zona ait yanıp sönen amber renkli led’lerle ikaz edilecektir. Tüm
alarm ve arıza durumları panel içindeki buzzer ile kullanıcıya duyurulacaktır.
Kontrol panelinde aşağıdaki çıkış ve kontrollar
bulunacaktır :
Çıkışlar:
Yardımcı arıza çıkışı : 1 adet enversör kontak.
Her hangi bir arıza veya zon’un devredışı bırakılması halinde aktive olacaktır.
Yardımcı alarm çıkışı : 2 adet enversör kontak.
Bir yangın alarmı halinde aktive olacaktır.
Tekrar paneli enerji çıkışı : Tekrar panelini
beslemek üzere 24 vdc ‘lik bir çıkış bulunacaktır.
Tekrar paneli zon çıkışları : Her bir zon için
tekrar paneline ikaz voltaj çıkışları bulunacaktır.
Uzaktan izleme ve kumanda çıkışları : Giriş
kapısına konulacak olan durum izleme ünitesi için izleme ve kontrol çıkışlarını
sağlar.(gaz boşaldı , oto / manual, boşaltma, durdurma v.b. )
Kontrollar :
Korna susturma
Reset butonu
Tahliye butonu
Lamba test butonu
Otomatik / manual konum seçici
Manual boşaltma butonu
Zaman gecikmesi kontrol butonu
Göstergeler (panelin ön yüzünde) :
Yangın - zon 1 - kırmızı
Arıza - zon1 - amber
Yangın - zon 2 - kırmızı
Arıza - zon 2 - amber
Yangın - zon 3 - kırmızı
Arıza - zon3 - amber
Manual boşaltma çalıştı - kırmızı
Manual boşaltma arızası - amber
Gaz boşaldı - kırmızı
Genel arıza - amber
Sistem kısmen veya tamamen devredışı - amber
Elektrikli ateşleyici çalıştı - kırmızı
Sistem otomatik - amber
Sistem manual - yeşil
Şebeke mevcut - yeşil
Birinci aşama - kırmızı
İkinci aşama - kırmızı
Düşük basınç - kırmızı
Alarm susturuldu - amber
Zamanlayıcı durdu - amber
Uzak kumanda arızası - amber
Elektrikli ateşleyici arızası - amber
Basınç sivici arızası - amber
Mikro işlemci arızası - amber
Göstergeler (ana kontrol kartı üzerinde ) :
Şebeke arızası - amber
Display arızası - amber
Alarm çıkış arızası - amber
Toprak kaçağı arızası – amber
Ana kontrol kartı üzerindeki buzzer : Yangın
anında ,arıza anında , manual boşaltma butonuna basıldığında ve alarm
susturulduğunda çalışacaktır. Onaylar UL- FM-VDS-LPCB-EN-CE
2.9 YEDEK GÜÇ KAYNAĞI ( AKÜLER ) :
Aküler bakım gerektirmeyen tipte olacaktır.
Aküler sistemi şebeke kesilmesi durumunda 24 saat sükünet akımında besleyebilecek
ve bu sürenin sonunda alarm durumunda 30 dakika bütün kornaları aktive
edecek kapasitede olacaktır. Onaylar UL- FM-VDS-LPCB-EN-CE
2.10 CO2 TÜPÜ VE AKSESUARLARI :
NFPA12/2000 standartlarında
tanımlanan söndürme sistemidir. Kimyasal formülü CO2 (karbondioksit) olan
söndürücü gaz istenilen saflıkta bir çok yetkili gaz firması tarafından
üretilmektedir. Sistem ilgili standartlar ve üretici firma tavsiyelerine göre
dizayn ve tesis edilmelidir. Silindirler
EC (84/525/CEE ve TPED 1999/36/CE ) direktiflerine uygunluğu onaylı, termik
olarak diş açılmış ve dikişsiz özellikte olmalıdır. Hidrolik hesaplamaya uygun
olarak belirlenen gaz miktarını 67.0 Lt kapasitelerde silindirlerde
stoklanmalıdır. Çalışma basıncı 60 bar ,test basıncı 250 bar olmalıdır. Birden
fazla silindir gerektirmesi durumunda 40.0 veya 67.0 Lt silindirlerle merkezi
manifold sistemi ile yapılmalıdır. Silindir dolum oranı 0.67 kg/lt olmalıdır.
Silindir basıncı oda sıcaklığında yaklaşık 60 bar olmalıdır. Merkezi
sistemlerde ise silindirler aynı basınç ve miktarlardaki (67lt icin 45 kg) CO2
gazı ile doldurulmuş olmalıdır. Ortak manifolda check valve ile bağlantı
yapılmalıdır. Sistem gerekli söndürücü gazı maximum 60 saniye (lokal
sistemlerde 30sn) içerisinde boşaltacak şekilde dizayn edilmeli ve hidrolik
hesaplara uygun olarak tesis edilmelidir. Manifold ancak sistem üretici firma
tarafından imal edilmiş olmalı ve min 90 bar da test edilmelidir.
2.11 ELEKTRİKLİ
VE MANUAL ATEŞLEYİCİLER :
Elektrikli tüp ateşleyicisi (solenoid ) tüp
vanasına kolaylıkla ve vidalanarak takılacak şekilde dizayn edilmiş olacaktır.
Tüp ateşleyiciye ayrıca nümatik ve manual bağlantılarda kolaylıkla ve
vidalanarak yapılabilecektir.
Elektrikli tüp ateşleyici 24 VDC ile
çalışacaktır. 9 adet ve üzeri sayıda silindirli sistemler için 1 adet
2,3 veya 4 Lt. N2 pilot silindir kullanılmalıdır. Silindir üzerinde taşıma
sırasında monte edilmesi amacıyla koruyucu başlık için flanş bulunmalıdır.
Nümatik ateşleyici en az 2 bar basınç ile
çalışacaktır. Nümatik ateşleyiciler zincir ateşlemeyi gerçekleştirmek üzere ilk
tüpten ( master ) sonra gelen tüplere ( slave ) takılacaktır. Tüpler arasındaki
ateşleme irtibatı pilot hortumlarla sağlanacaktır.
Manual ateşleyici tüpü mekanik olarak
ateşleyecektir. Manual ateşleyici sadece ilk tüp (master ) üzerinde
bulunacaktır. Manual ateşleyicinin pimi yetkisiz kullanımı önlemek üzere
mühürlü olacak, müdahale anında mühür bozularak pim çekilecek ve başlığa
basılarak manual boşaltma yapılacaktır. Onaylar UL- FM-VDS-LPCB-EN-CE
2.12 VANA :
Vana çıkışları 21.7 mm NPT
olmalıdır. DIN 17672 standartlarına uygun ve olarak gövdesi dövme pirinç
(forged brass-EN12165:68 Tab 4) olmalıdır. Vana çıkışlarında 21.7 x ½’’ 350mm
esnek hortum (250 bar) tesisata veya manifolda bağlantı yapılmalıdır. Pilot ve
master silindir üzerindeki solenoid, elle aktivasyon başlığı basınç altında
değiştirilebilmelidir. Elle aktivasyon sonrası yeniden dolum ‘bursting disk’
değişimi sonrası kullanılabilmelidir. Diğer vanalar üzerinde pnömatik
aktivasyon başlıkları olmalıdır. Sızdırmazlık TeflonPTFE-FV malzeme ile
sağlanmalıdır. Kullanılan O-ringler nitril olmalıdır. Vanalar için çalışma
basıncı 60 bar ve test basıncı 250 bar olmalıdır. Seçici vana var ise; sistem
dizaynı yapılması durumunda vanalar pnömatik aktivasyon tercih edilmelidir. Bu
amaçla 2 veya 3 litre@100bar Azot (N2) pilot silindiri ile önce ilgili bölge
vanasının açılması ve sonrasında gerekli sayıdaki silindirlerin aynı anda
aktive edilmesi ile olanaklı olmalıdır. Onaylar UL- FM-VDS-LPCB-EN-CE
2.13 SELENOİD AKTÜATÖR 24 Vdc.
Solenoid aktivator 13 W @ 24 VDC
elektrik değerlerinde olmalıdır. Devreye alma sırasında ve bakım amacıyla test
edilebilir olmalıdır. Onaylar
UL- FM-VDS-LPCB-EN-CE
2.15 NOZULLAR
Nozullar pirinçten mamul ve
aluminyum veya paslanmaz çelik düfizör başlıklı olmalıdır. 1/2” veya ¾”
çaplarında ve 180 veya 360 derece gaz dağılımına uygun olmalıdır. Kalibrasyon
nozulların giriş orifisinin hesaplanarak delinmesi sağlanmalıdır. Her bir nozul
üzerinde orifis çapı belirtilmelidir. Her bir nozul mutlaka borulamaya uygun
kalibreli edilmiş olmalıdır. Hesaplama VdS, UL vb. onaylı hesap programı ile
yapılmalıdır. Onaylar UL- FM-VDS-LPCB-EN-CE
2.16 CO2 GAZLI YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMİNİN
MONTAJI :
CO2 gazlı söndürme sisteminin
montajı ,gazlı söndürme sistemleri montajı konusunda uzman , ilgili BS ve
EN 54 standartlarını uygulayan firmalar tarafından yapılacaktır.
CO2 sisteminin boru ve fittingleri SCH40 Boru
ve Dövme 3000 lb fittingsler kullanılacaktırr.
CO2 sistemi boruları Dikişsiz Çelik Çekme
Borular olacak ve bu borulara uygun birleştirme parçaları fittingler kullanılacaktır. Kaynaklı birleştirmelerde
SCH40 Malzeme kullanılacaktır.
Boru destekleri ve askıları en iyi kalite
malzemeden olacaktır.
CO2 tüpleri tüp odasına monte
edilecektir.
2.17 İSTENECEK OLAN BELGELER :
CO2 sistemi
için Yerli üreticiler YERLİ MALI BELGESİ
- SANAYİ SİCİL BELGESİ – KAPASİTE RAPORU TÜP DOLUM TESİS BELGESİNİ- DOLUM
YAPABİLDİĞİNE DAİR YETKİ BELGESİNİ , 13345 -13905 -12849 -HİZMET YETERLİLİK ve
YERLİ ÜRETİCİ OLDUKLARINA DAİR BELGELERİNİ SUNMAK ZORUNDADIR. FİRMANIN
MAKİNA MÜHENDİSİ BULUNDURMASI VE MAKİNA MÜHENDİSİNE AİT YANGIN TESİSATÇI
BELGESİ SUNMASI ZORUNLUDUR.
Sistemler için istenecek onaylar UL-
FM-VDS-LPCB-EN-CE
